Meer…meer….meer…LEREN

Jan Halin heeft in het onderwijs vele rollen vervuld. Hij was leerkracht, schoolleider/directeur, projectleider speciaal onderwijs. Op dit moment werkt hij als docent en onderwijsontwikkelaar voor het domein Onderwijs & Innovatie.

Jan Halin

Vogels kwinkeleren, jonge eendjes in de sloot, lammetjes in de wei, korte broeken weer, een vroege rokjes dag, kortom: een uitbundige lente.
Is de school, een opleiding een vruchtbare akker waarin leren wordt uitgedaagd en tot bloei komen?

Wie kent niet de tekening van een meesterwerk van De kleine prins van Antoine de Saint Exupéry? ‘Wie zou er nu bang zijn voor een hoed? Mijn tekening stelde geen hoed voor maar een boa constrictor, die bezig is een olifant te verteren. Toen heb ik het binnenste van de boa getekend, zodat grote mensen het zouden begrijpen. Die moeten bij alles uitleg hebben…

 
 
Toen hebben de grote mensen me aangeraden, mij niet meer met tekeningen van open of dichte boas te bemoeien, maar liever aan aardrijkskunde, geschiedenis, rekenen en taal te doen.’

En je ziet ze voor je de ijverige leraren die meer en meer en meer lesgeven….en weinig ruimte laten en geven aan de natuurlijke leer-en nieuwsgierigheid, weinig ruimte voor de verwondering. Leren, onderzoekend leren begint met verwondering.

De ogen van de kleuters plakken bijna op het glas van het aquarium vol met kikkerdril. Jonge kinderen vragen de oren van je hoofd, willen weten. De open inrichting in een kleutergroep nodigt uit tot spelenderwijs leren en mede daardoor wordt de wereld verkend. In groep 3 van de Ackerweide  (een OGObasisschool in Pijnacker) hebben de kinderen planten gezaaid en vandaag worden de stekken verpot. Waarom? In de groep ontstaat een levendig gesprek.
In kleine stapjes samen met de leerlingen onderzoeken en ontdekken de kinderen hoe de wereld in elkaar zit.  Wat start vanuit de eigen leefomgeving wordt in de bovenbouw, voortgezet en hoger onderwijs steeds uitgebreider.
Onderzoekend en ontwerpend leren is inspelen op de verwondering. Leerlingen, studenten ontwikkelen  en voeden de onderzoekende houding en vaardigheden als creativiteit en kritisch nadenken kortom de wetenschappelijke houding.

De leraar  is het rolmodel van een onderzoekende en nieuwsgierige houding. Ga uit van vragen van leerlingen, roep vragen op, prikkel leerlingen, daag ze uit en …geef ruimte.
In de onderbouw (groepen 1-2) is het bijna vanzelfsprekend om onderzoekend onderwijs in praktijk te brengen, dat verandert als leerlingen naar groep 3 gaan.
Door onderzoekend en ontwerpend leren  kunnen alle vakken worden verrijkt en tevens kan je werken aan taal- en rekendoelen. Gesprekken met leerlingen geeft inzicht het leren en denkstrategieën van leerlingen. We weten inmiddels dat formatieve feedback – begeleiden tijdens het leren – m.n. leerwinst genereert.
Gemeenteraadverkiezingen. Partijen willen betere voorzieningen. Op de wandfries in groep 8 van de Ackerweide prijkt een overzicht van begrippen die te maken hebben met de stad. Welke voorzieningen zijn er in de gemeente? Welke vinden jullie belangrijk?  De leraar daagt de leerlingen uit en enthousiast gaan de kinderen aan de slag. De Ackerweide is een vruchtbare weide waarin wordt ingespeeld op de verwondering.
Wat een uitdaging voor het onderwijs om op alle niveaus ruimte  te geven aan onderzoekend en ontwerpend leren.

Minder….minder…..minder…..LESGEVEN  en meer LEREN.

Ik geloof wat ik. Ik denk geloof ik. Ik geloof dat ik. Mijn sprookje, heus waar

Illustratie: Bart Jan Bakker