Pabo en pedagogische wetenschappen

admin
Auteur(s): Hans Rader
Hans Rader werkt sinds 1999 bij de Hogeschool Inholland en volgde van februari 2009 tot september 2011 de master Leren & Innoveren.

Pabo en pedagogische wetenschappen

De Opleiding tot Leraar Basisonderwijs van hogeschool Inholland en de Opleiding Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden verzorgen samen de Academische Pabo. Doel is academisch geschoolde leerkrachten af te leveren, die op de basisschool een aantoonbare bijdrage leveren aan verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs in de grootstedelijke context. Binnen mijn master thesis ben ik op zoek gegaan naar wat die aantoonbare bijdrage aan kwaliteitsverbetering zou kunnen inhouden voor het basisonderwijs in de regio Den Haag.

Voor welke vraagstukken staat het basisonderwijs en welke bijdrage zou de academisch geschoolde leraar hier aan kunnen leveren? Welke taken ziet  het basisonderwijs voor zich en wat vraagt dit aan kennis, vaardigheden en attitude van deze leraar? Om deze vragen te kunnen beantwoorden heb ik interviews met het werkveld afgenomen en onderzocht wat de maatschappelijk en politieke wensen zijn ten aanzien van het niveau en kwaliteit van onderwijs en leraren.

Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek heb ik een taakprofiel opgesteld, dit voorgelegd aan verschillende gremia en waar nodig bijgesteld en aangevuld. Het taakprofiel geeft antwoord op de vraag waartoe we studenten opleiden: Wat voor academische leraar willen we afleveren? Op welke vraagstukken moeten deze leraar en de opleiding eigenlijk een antwoord geven? Welke taken zien we voor ogen? Je kunt daarbij een onderscheid maken tussen vier specialistische taken, te weten:

  1. het vorm geven aan geïntegreerd pedagogisch handelen in de eigen groep;
  2. partnerschap vormgeven in het onderwijs met andere opvoedende instanties (inclusief ouders);
  3. passend onderwijs vormgeven in de klas en op school;
  4. een bijdrage leveren aan de kwaliteitsverbetering van de school.

In de theoretische verkenning van mijn scriptie heb ik gezocht naar een antwoord op de hoe-vraag: Hoe willen we opleiden? Welke mogelijkheden zijn er om integratie en samenhang te bewerkstelligen tussen het onderwijs aan de Pabo, op de universiteit en de praktijk? Wat zijn mogelijkheden tot integratie en samenhang op modulair niveau en wat op curriculumniveau? Kan dit wel binnen het competentiegericht opleiden? Hoe kan de brug geslagen worden naar de praktijk?

Antwoord op deze vragen heb ik gegeven op basis van literatuuronderzoek. Leidraad was het spinnenwebmodel van de SLO gehanteerd. De belangrijkste opbrengst is dat het uiteindelijk gaat om het transferleren vorm te geven. Dit vraagt diepleren, wat te bereiken is door ‘constructive alignment’ aan te brengen in het curriculum: het koppelen van kennis, vaardigheden en attituden aan de taken, handelingen en vraagstukken in de praktijk.

Uitgaan van de hele taak biedt de mogelijkheid om onderwijs te ontwikkelen op de specifieke taken voor de academische leraar. Belangrijk daarbij is concrete leeropbrengsten te formuleren. Hierdoor wordt voor de student duidelijk tot op welk niveau hij bepaalde kennis en vaardigheden moet beheersen. Leeropbrengsten uit de theorie worden gekoppeld aan het praktisch handelen en moeten de student helpen zijn taken beter te kunnen verrichten. Andersom moeten leeropbrengsten uit de praktijk hun vertalingen krijgen naar theorieën en concepten in de opleiding.

Om de samenhang en integratie binnen het huidige curriculum te bevorderen doe ik in hoofdstuk 8 van mijn thesis een aantal concrete aanbevelingen, bijvoorbeeld voor meer ontwerpgericht onderzoek aan de Pabo en meer onderwijskunde aan de universiteit.

Lees voor meer informatie mijn master thesis: Integratie en samenhang tussen Pabo en pedagogische wetenschappen, Vormgeven aan de Academische Pabo, die hieronder als bijlage is toegevoegd.