Wilt u ook weten wat werkt?

Auteur(s): Petra Rooze, Erik Hoogenberg, Arjen Heijboer en Karin Looman
De auteurs zijn studenten van de masteropleiding Leren & Innoveren, gestart in september 2015.

Wilt u ook weten wat werkt?

Een master Leren & Innoveren blog
Op 5 februari jl.  verzorgde drs. Jan Halin (Hogeschool Inholland) de aftrap voor het semester ‘Effectief Innoveren’. Inzoomend op onderwerpen als duurzame verandering, leiderschap en professionele leergemeenschappen, nam hij ons mee in de zoektocht wat nu écht werkt bij onderwijsinnovaties.
Allereerst, waarom nu steeds die vernieuwing in het onderwijs? Zelfs Arjen Lubach windt zich daarover op. Bij vernieuwing ligt vaak de wens van schoolorganisatie van hogere leeropbrengsten. Volgens Mijs (2007) is schoolverbetering ‘een systematische strategie om leerlingresultaten te verbeteren door ontwikkeling van professionaliteit van leerkrachten, schoolleiding en de schoolorganisatie en door ontwikkeling van het vermogen van de school om veranderingen te hanteren en te versterken’ (p.18). Halin doet hierin een beroep op (sterk) leiderschap.
 
De leider die interne duurzame veranderingen teweeg wil brengen, richt zich op het veranderen van gedrag. Daarbij ziet hij wat de overtuigingen en ‘beliefs’ zijn van zijn team, constateert wat er mogelijk is met zijn team onder de gegeven omstandigheden. Pas wanneer gewerkt wordt aan deze professionele capaciteiten komen scholen op een hoger niveau.
 
De leider die het lerend vermogen van zijn team wil stimuleren, werkt aan besluitvorming in zijn team die bottom up plaatsvindt. Of zoals Hopkins (2008) aangeeft: elke school met ambities kan een topschool zijn, zolang die school kan opereren in een zekere vrijheid. In die vrijheid is voldoende ruimte voor docenten die met elkaar samenwerken als, zoals Hattie ze noemt, ‘evaluators of their impact’.
 
De leider die werkt aan een professionele leergemeenschap, gaat ‘SOP-pen’: SchoolOntwikkeling koppelen aan Professionele ontwikkeling. Dit sluit ook aan op één van de aanbevelingen uit het onderzoek ‘Leren met en van elkaar’ van Oberon/Kohnstamm (2014): in POP-gesprekken vertaalt een docent de schoolvisie of -innovatie naar aanpassingen in eigen handelend gedrag.
 
Halin benadrukt dat bovenstaande aspecten aangeven dat innoveren geen kwestie is van een kunstje maar wel van een kunde, samengevat in het acroniem AHMAS: Alles Hangt Met Alles Samen.
 
Tot slot, in de marketingwereld is de innovatietheorie van Rogers een bekend model voor de levenscyclus van een product. Het mag duidelijk zijn dat de commerciële wereld zich niet laat vergelijken met onderwijs, maar om een innovatie in te zetten zal toch iemand de dans in moeten zetten. Zonder leider geen pret.