Columns

Overzicht gepubliceerde columns.
‘De beste leider die je ooit hebt gehad’
Jan Halin

Heb jij een juf, meester of leraar meegemaakt waar je bijzondere herinneringen aan hebt? Van de schooltijd onthoud je vaak niet de vele uren verdwalen in taal en rekenen, in verplichte opdrachten. Op mijn netvlies zie ik meester Hendriks, meester van groep 5, die elke vrijdagmiddag het verhaal van de middeleeuwse boevenbende De Bokkenrijders uit zijn hoofd vertelde. Van de middelbare school herinner ik mij de leraren die hun lessen verrijkten met liedteksten (Franse chansons), fabels van La Fontaine die we van buiten leerden. Ik kan de tekst van Erlkönig (Goethe) gezongen door Fischer Dieskau nog meezingen.

Slootjes springen
Jan Halin

Het land heeft gekozen, de periode van slootjes springen van de partijen is begonnen. De kievit en andere weidevogels zijn aan het broeden. Boeren zijn gevraagd om de nesten niet weg te maaien, gun vogels nakroost. Koester de piketpaaltjes rond de nesten, opdat nieuw leven kansen krijgt. Inmiddels heeft de informateur tientallen brieven van organisaties ontvangen om het belang van hun polder en piketpaaltjes onder haar aandacht brengen. 

Kiezen!
Jan Halin
Bent u een zwevende kiezer? Er moeten - naar de media melden - meer kiezers zweven dan er vogels vliegen in het vroege voorjaar van 2017. Uit de lucht schieten die zwevers, er valt echt wat te kiezen!
‘Twitter democratie’, populistische oplossingen als maatschappelijke dienstplicht, streng straffen, tegen pluraliteit: eigen volk eerst, tegen ‘de elite’: struisvogelgedrag. En met de kop in het zand ontken je de veelstemmigheid en complexiteit van het leven. ‘We zijn daarin allen gelijk dat we allemaal verschillend zijn’ (Hannah Arend). 
Het wonderei
Jan Halin
De titel van de column heb ik ‘geleend’ van een intrigerend gedicht van Rodaan Al Galidi uit zijn recente bundel Koelkastlicht. Misschien dat je de auteur kent van zijn roman Hoe ik talent voor het leven kreeg. Rodaan doet hierin verslag van zijn vlucht uit Irak, zijn omzwervingen, de ervaringen in een asielzoekerscentrum en de Kafkaëske wereld van het systeem van de IND.  
 
Touwtje uit de (school)brievenbus
Jan Halin
De metafoor die oud-politicus Jan Terlouw koos was misschien niet sterk, maar zijn verontwaardiging en oprecht pleidooi in De Wereld Draait Door voor geborgenheid kwam over, getuige de vele reacties in de (social) media. De titel van zijn recent verschenen jeugdboek Het hebzuchtgas. Een sprookje voor jong en oud verwoordt de essentie van Terlouws zorg en boodschap. ‘Tja,’ zei Oscar, ‘tegenwoordig wordt verantwoordelijkheid niet meer bij mensen gelegd, maar in regels. Verantwoordelijk zijn is riskant. Als er iets fout gaat, ligt de schuld bij de regels.
Kleur bekennen
Jan Halin
Voor mij was Sint-Nicolaas echt een ware heilige: zo vol van begrip en hij wist zoveel over mij en mijn broers en zussen! Er was de roe en de zak….maar deze waren niet bedreigend. Mijn geloof was zo vurig dat ik van mening was dat ook hij , als Jezus,  over water kon lopen. Maar vanaf een jaar of 7 sloeg de twijfel toe.  ‘Kleingelovige, waarom heb je getwijfeld?’  Heb vertrouwen, want in geloof is alles mogelijk. De stoere bovenbouwleerlingen werden klein en vielen van hun ongeloof af als Sint-Nicolaas voor hen stond. Schertsend plaagde ik ze met : ‘Wacht maar tot Sinterklaas voor je staat!’.
Voor altijd 'jong'
Jan Halin

Het thema van de Kinderboekenweek 2016 is ‘Voor altijd jong…over opa’s en oma’s’. Veel babyboomers staan voor de klas: wordt het onderwijs door hen met hun ervaring en wijsheid verrijkt en wordt het daardoor verreikend?

Kom jij ze tegen: oudere juffen en meesters, collega’s die in hun geest jong gebleven zijn, nieuws- en leergierig, die genieten van spelen met leerstof en kinderen / studenten?  Zodra het over leren van leerlingen gaat, zie je twinkeling in hun ogen.

Er was eens...
Jan Halin

‘Luister! Kennen jullie het sprookje van …….’. De rust daalt, vol verwachting draaien de ogen en oren naar de juf of meester. Wat tovert zij/hij uit de hoge hoed? Een fantasieverhaal waarin voor de leerlingen duidelijk wordt wat van elkaar verwacht wordt, opdat het goede, het waarde(n)volle overwint. Een sprookje dat wortelt in de realiteit, maar perspectieven biedt, opdat het goede, het waarde(n)volle overwint. ‘Er was eens een poging tot een staatsgreep...’. ‘Er was eens een Pokémon Go verdwenen in een gebedshuis…’.

Zomer, in haiku's
Jan Halin

 

de geur van zweet
gaat liggen op de grond
ze zijn naar huis
     (naar Ed Leeflang)

 

kindertoetsbatterij
leerlingachtervolgsystemen
geen getal maar naam

 

bindend studieadvies
selectietoetsen niet gehaald
lege lange zomer

 

out of office
afkicken van app-pings
werkknock-out

Denkwending - verrassen door kennis
Jan Halin

Dit weekend vloog mij een nieuw woord aan: 'denkwending'. De wereld van alledag blijkt toch telkens anders en vaak verrassender dan gedacht. 'Goede wetenschap is een permanente denkwending. Het is efficiënt om ideeën hard na te jagen, maar het kan ook wijsheid zijn om ze tijdig los te laten. Het kan altijd beter.' (NRC, 28/29 mei).

Deze column is gelardeerd met het gedicht ‘Enkele andere overwegingen’ van Rutger Kopland (Gedichten, 1999). Het gedicht verwoordt prachtig ruimte durven geven aan de verrassing.

Deze week was een verrassende week, ik werd uitgedaagd voor ‘denkwendingen’. Het begon met een presentatie van Thoni Houtveen en Jeanette Kunst voor leraren van basisscholen van een PC schoolbestuur in Rotterdam over begrijpend lezen. Juffen en meesters, het begrijpendleesonderwijs moet anders!