Wiede Schoen

Jan Halin heeft in het onderwijs vele rollen vervuld. Hij was leerkracht, schoolleider/directeur, projectleider speciaal onderwijs. Op dit moment werkt hij als docent en onderwijsontwikkelaar voor het domein Onderwijs & Innovatie.

Jan Halin

Tussen de zak van Sinterklaas en de kous van de Kerstman beweegt zich deze maand. Vol verwachting klopt ons hart wie de koek krijgt en wie de gard (de roe)?!
Eind van het jaar zet menig CEO, Voorzitter van het College van Bestuur zijn/haar mijter op. Naarstig wordt door werknemers uitgezien naar de koek: HET KERSTPAKKET. Vanaf medio december zie ik ‘tevreden’ (?) werknemers zeulen met die onhandige doos/koffer in het openbaar vervoer. Veel vrolijke gezichten zie ik dan niet. Zegt de grootte van het pakket iets over de waardering van de baas voor zijn personeel?
In mijn loopbaan heb ik tal van kerstpakketten mogen ontvangen van grote en rijke gevulde smikkeldozen, een kerstvakantiebadderpakket, een Max Havelaarpakket tot een kurkentrekker. En om dan een gegeven schimmel of rendier niet in de bek te kijken….? De geest bleef in de fles.

Een kinderhand is zo gevuld maar is de hand van een professional ook zo gevuld ….. met een kerstpakket? Past deze vorm van paternalisme nog wel in de 21e eeuw? Is de waardering en inzet van een personeelslid voor de organisatie / het bedrijf uit te drukken in een paar flessen wijn, een ehbodoos (een kerstpresent dat ik ook eens mocht ontvangen)?
Worden leraren meer gemotiveerd door het kerstpakket? Bestaat er een relatie tussen beloning en motivatie van leraren? Neemt de kwaliteit van het onderwijs door prestatiebeloning toe?
Onderzoek naar prestatiebeloning in zowel profit als in de non-profit sector toont aan dat het effect gering is. De meeste professionals gaan niet harder werken door een bonus. Uiteindelijk worden de meeste mensen gemotiveerd door de toegevoegde waarde die zij in hun vak kunnen leveren. Ontdekken dat jij als leraar voor een leerling er echt toe doet. Oud leerlingen die je uitnodigen voor hun promotie. De meeste van ons zijn echt niet tot bevlogenheid gekomen door een schoen met lekkers of een gevulde kous. Of in de woorden van A.Truijens ‘De treiterig voorgehouden worst is een belediging voor het intellect, een ontkenning van gedrevenheid’ (Volkskrant, 280312. Niet beter presterende leraren zijn het einddoel, maar beter presterende leerlingen)

Wat wel werkt is stimulerend personeelsbeleid waarin sprake is van professionele ruimte en ontwikkeling en inspirerend betrokken leiderschap. Personeelsbeleid moet gericht zijn op het realiseren van een cultuur waarin op alle niveaus van en met elkaar wordt geleerd. Dit impliceert dat op scholing van personeel niet bezuinigd mag worden! Positieve feedback van collega’s en van leidinggevenden werkt ondersteunend aan intrinsieke motivatie. Elkaar complimenten geven past niet zo in onze cultuur. Jammer, want eenieder weet dat kleine en grote mensen juist groeien van uitgesproken waardering. Als leraar en leidinggevende past ons de mijter.

Tot slot het advies van de Kerstklaas: neem de collectieve ambitie van een team serieus en stel de gelden van kerstpakketten beschikbaar voor het team. Dan genereert waarderen ->leren en dat is toch de essentie van onderwijs?
Wie de schoen (Wiede Schoen) past trekke hem aan…..geen kous op de kop.

Een achterstevoren sinterklaasrijm.
Suikergoed en iets met pein.
Op mijn beurs plus.
Ik geloof in het effect.
Droste bestaat en er was iets met zijn

Illustratie: Bartjan Bakker