DENKT DE DENKER? Denken op de sokkel!

Jan Halin heeft in het onderwijs vele rollen vervuld. Hij was leerkracht, schoolleider/directeur, projectleider speciaal onderwijs. Op dit moment werkt hij als docent en onderwijsontwikkelaar voor het domein Onderwijs & Innovatie.

Jan Halin

Vorig jaar hebben bronsdieven huisgehouden in de beeldentuin van Het Singermuseum in Laren. Ook langs het spoor verdwijnen koperen leidingen met alle gevaren van dien. Op zoek naar brons zijn beelden  van sokkels gerukt en zijn 7 beelden meegenomen. Het beroemde beeld van August Rodin, de Denker,  werd  in gehavende staat , na 3 dagen teruggevonden.  Een onderbeen was afgezaagd, het beeld ingekerfd met zaagsneden.

Het zwaar beschadigde beeld De denker van August RodinDe dieven zullen beslist onderwijs hebben genoten,  maar blijkbaar hebben ze weinig met kunst. Kunst is – althans volgens een deel van het electoraat - ook toch niet meer dan een hobby, een aardige bezigheidstherapie.

De denker van zijn sokkel gerukt. Is er tijd en ruimte in het onderwijs voor het DENKEN?  Staat het DENKEN in het onderwijs nog op een sokkel? Wordt de waarde van het leren denken voldoende gewaardeerd in het onderwijs van de 21e eeuw?

Inmiddels is het beeld van Rodin gerestaureerd en staat het beeld weer op zijn sokkel. En….het legt het museum geen windeieren. In een paar weken tijd hebben meer dan 15.000 mensen een bezoek gebracht aan de tentoonstelling  ‘De DENKER denkt! ‘

Laatst stond het Malieveld vol met studenten en hoogleraren die protesteerden tegen het uitkleding van het (hoger) onderwijs. De boekhouders op met ministerie van OC&W legden uit dat er niet bezuinigd wordt maar dat geldstromen anders gaan lopen. Staat de leerling, de student op een sokkel?   De vrees van velen in het onderwijs is dat de overheid met een haakse slijper bruut  snijdt in het onderwijs en delen amputeert. 

Het is jammer dat de demonstranten die pleiten voor beter onderwijs niet de slogan scandeerden ‘Rally to Restore Sanity’. Op 30 oktober j.l. kwamen 215.000 in protest bijeen in Washington DC. Ze hadden hun buik vol van stupide verkiezingsretoriek, oppervlakkig en gemakzuchtig spektakel en de emoties die het publieke debat beheersen. Het spandoek : Denken moet op de sokkel , heb ik op het Malieveld  niet gezien. Herstel van het gezond verstand is in onze info-obese samenleving bitter noodzakelijk. De hoeveelheid informatie die onze hersenen te verwerken krijgen groeit dagelijks. En tel daarbij op dat we steeds meer willen in steeds minder tijd en je krijgt het fenomeen: keuzestress.

Hoe krijgt een kind, een leerling, een student, een leerkracht, een leidinggevende grip op deze mer  à boire? Door het DENKEN op de onderwijssokkel te plaatsen. Door helder te denken breng je structuren aan, wordt info geordend, leer je hoofd- en bijzaken te onderscheiden, wordt men zich bewust van denkfouten en leer je open staan voor nieuwe standpunten.  Een democratische samenleving vraagt om weldenkende burgers. Koperdieven en –vandalen hebben we inmiddels genoeg. En denken – metacognitieve vaardigheden - is te leren met de school als centrale oefenplaats. Jong goed geleerd, oud wijs gedaan.

Een diploma moet toch meer zijn dan een cijferlijst of een lijst met competenties? In het onderwijs moet het gaan om vorming, om Bildung, om een academische houding! Denken moet op de sokkel!

De maand april is de maand van de filosofie, dit jaar met als thema ‘Het echte leven’.  Filosofen leren ons verbanden te zien, te abstraheren,  weg van het gewin en het smalle eigen ik. De DENKER is meer dan een paar kilo brons.  Met denken begint het echte leven!