Column en beeldgedicht

Jan Halin heeft in het onderwijs vele rollen vervuld. Hij was leerkracht, schoolleider/directeur, projectleider speciaal onderwijs. Op dit moment werkt hij als docent en onderwijsontwikkelaar voor het domein Onderwijs & Innovatie.

Jan Halin

Meiweiden. Meimeiden. Vermeien. Verleiden. Verblijden. Mij verleiden. Rode juffers met opwaaiende rokken. Zij verleiden en draaien hun kroon naar de zon. Vrolijke dansen de klaprozen op de meest wonderlijke plaatsen. In scheuren in betonnen platen, tussen puin en op het spoor tussen voorbij denderend staal. Voor mij is het dan echt mei. Ineens zijn ze er, bijna en passant staan de koninginnen van de lente ons schalks te verleiden. Zie mij! Wij zijn er! Kijk naar buiten!


Illustratie: Bartjan Bakker

Mei is voor (College van) bestuurders en de schoolleiding de maand van de formatieplannen, de strategische beleidsplannen en bezuinigingsplannen. Hoe wordt inhoud gegeven aan het overheidbeleid Actieplannen Beter Presteren? De trein van de organisatie moet voort, en dendert voort. De machinisten zetten hun blokken staal in beweging, wissels worden in lijn gebracht met de ambities en rekensommen. Weinig seinen staan op rood. De conducteurs zijn de handlangers of zetbazen van het BELEID, in kapitalen gespeld. In Leiden bij de stations verrijzen imposante nieuwe schoolgebouwen. ROC’s gaan voor nieuwbouw, maar bouwen ze ook aan beter onderwijs? HBO’s zijn gehuisvest in paradepaardjes van toparchitecten, maar wordt daar TOPonderwijs gegeven? Het dominante spoorboekje van de inspectie zorgt ervoor dat bazen zetbazen worden van smalspooronderwijs. Kortom in beton gegoten onderwijs, blokken staal. Vandaar deze vorm van de column: een blokgedicht. Geen witregels. Geen ruimte om door het treinraam naar buiten te kijken, naar bermen vol meimeiden. Zie mij! Wij zijn er! Leergierige leerlingen en leraren die gaan voor de kracht van leren. Leren is vermeien in inspirerende bermen. Al reizend ontdekken kinderen, studen-ten en leerkrachten nieuwe horizonnen. Je laten verleiden door kennis in kleurrijke en inspirerende leeromgevingen. Onderwijs buiten en in gebouwen. Dat vraagt van bestuurders en bazen dat formatie-plannen inspiratieplannen worden.Actieplannen Beter Presteren worden omgevormd tot spoorboekje, tot routeboekjes van ontdekkingsreizen. Minder gelden voor verpakking in gebouwen en in staal. Een van mijn meest inspirerende leeromgevingen was de Springplank in Oegstgeest. Een aantal houten barakken (nu spreek je van semi-permanent), waar ’s winters de wind door de verrotte kozijnen vrij spel had, met een groot kaal schoolplein. Een kleurrijk team en een bevlogen schoolleider waarin met de kinderen en ouders werkt gewerkt aan ‘hevigheid van leren’. Lenteonderwijs : gericht op groeien en bloeien van kleine en grote mensen. Wat een uitdaging voor bestuurders en leidinggevenden om in samenspraak met partners (leerkrachten, leerlingen/studenten, ouders) formatieplannen/strategische beleidsplannen etc. om te smeden tot inspiratieplannen. Onderwijsplannen waar men blij van wordt. Plannen die verleiden als rode juffers in een meiwei. 

Deze column in de vorm van een blokgedicht en beeldgedicht  is geïnspireerd door de nieuwe fraaie bundel van Ted van Lieshout (2011), Driedeling paard. Amsterdam: Leopold.

Aan een tekst kun je vaak in één oogopslag zien wat het is een : een verhaal of een gedicht, een boodschappenlijst. Deze column heeft de vorm van een blok. De bedoeling van zo’n blokgedicht kun je alleen te weten komen door aandachtig te lezen; de tekst moet het helemaal zelf doen.
Het beeldgedicht is van collega en kunstenaar Bartjan Bakker. Vijf individuen in zichzelf gekeerd, geboren uit de dorens van het kijken, zweven  boven het het rode opwaaiende dak. De jacobsladder is buiten gebruik, rechts een spoor van de hemel.