Nieuwe perspectieven, nieuwe onderwijsbrillen

admin
Auteur(s): Jort Jacobs en Channe Noort
De auteurs van dit blog zijn studenten van de masteropleiding Leren & Innoveren, gestart in 2015

Nieuwe perspectieven, nieuwe onderwijsbrillen

Een master Leren & Innoveren blog

Hoe kunnen we als docenten nu beter het gedrag van leerlingen en studenten verklaren? Hoe wordt er geleerd? Waar komt kennis vandaan? Professor Jos Beishuizen liet studenten van de masteropleiding Leren & Innoveren tijdens een gastcollege kijken door nieuwe brillen. 

Professor Beishuizen ging in 2015 met emeritaat als hoogleraar onderwijskunde van de Vrije Universiteit. Beishuizen begon zijn leerstoel met de spraakmakende oratie De vrolijke wetenschap; Over communities of learners als kweekplaats voor kennisverwervers. Ook de master - vanuit de sociaal constructivistische visie op leren - brengt studenten en experts en begeleiders bijeen in community of learners en wordt daardoor een kweekplaats voor interne veranderaars. Beishuizen nam ons mee in de filosofische achtergrond van leren met de ideeënwereld van Plato en Aristoteles. Telkens maakte hij een knipoog naar de praktijk en daarmee raakte hij ons onderwijshart.

Leidraad in de bijeenkomst waren de verschillende perspectieven op leren. Behaviorisme met de klassieke en operationele conditionering. Leren is conditioneren en nieuwe verbindingen leggen. Welke prikkels leiden tot welke respons? Het aanleren van, het stap voor stap aanbieden, het belonen, de (positieve) reïnforcement. Mogelijk conditioneerde Beishuizen ons. Hoe verleid je mensen tot het nemen van de trap i.p.v. de roltrap?  Maak van de trap een piano! De expert maakte ons in ieder geval bewust van wat we altijd al zagen.

Cognitivisme was het tweede perspectief. Leren is informatieverwerking en leidt tot relatief permanente van gedragsmogelijkheden (intern) of van waarneembaar gedrag. Cognitivisme beschrijft het bewust aanleren van kennis, sluit o.a. aan bij de voorkennis. Zonder aandacht geen memory en dus kennis. En wij wilden allen gebruik maken van de kennis die door Beishuizen werd geëtaleerd. Even gebruik maken van de computer die alles had opgeslagen in het lange termijn geheugen. Wetende nu, dat door middel van herhaling dit allemaal tot stand is gekomen. Metacognitie, de reflectiecirkel van Korthagen voorbeelden van het cognitief perspectief op leren.

Het derde perspectief dat de expert besprak was het constructivisme. Cyclisch sociaal leren, kennis construeren door middel van eigen ervaring. Meteen werd de connectie gelegd met de community of learners. Hier leren de studenten vragen stellen, onderzoekend aan de slag te gaan en reflecteren wanneer dat nodig is. In de community of learners gaat het om het creëren van een leercultuur.

Vandaag waren we een community of learners, omdat we wilden leren, we hadden aandacht, we wilden onderzoeken, we wilden bewustwording van wat we zien, we wilden luisteren naar elkaar en elkaar verder helpen. Bewust of onbewust zijn we al een community. Beishuizen heeft onze kennis verdiept en ons uitgedaagd: Nieuwe perspectieven, nieuwe onderwijsbrillen.

Beishuizen nam als expert ons novices mee in zijn passie voor leren.