Dankbaarheid

Jan Halin heeft in het onderwijs vele rollen vervuld. Hij was leerkracht, schoolleider/directeur, projectleider speciaal onderwijs. Op dit moment werkt hij als docent en onderwijsontwikkelaar voor het domein Onderwijs & Innovatie.

Jan Halin

Een column aan het begin van het schooljaar met als titel ‘dankbaarheid’?
Dankbaarheid associeer je toch eerder met het eind van een schooljaar?
Ik zie dat het steeds gebruikelijker wordt een juf/meester aan het eind van het jaar te bedanken met een attentie, altijd oprecht namens het kind? En dan is er de rite de passage aan het eind van groep 8 met de musical, een disco, een overnachting op school, een oorkonde, toespraken en dikke tranen. De vele actieve ouders worden getrakteerd op een dankborrel voor hun inzet. Met het rapport naar opa en oma om de cijfers om te zetten in klinkende munten. Kortom aan het eind van het schooljaar is er een overkill aan dank voor….. ‘verplichte dankbaarheid…?

Wanneer overkomen je gevoelens van dankbaarheid? Ik herinner mij Stine een leerling van groep 7. Onverwacht kwam zij op een ochtend trots naar mij toe met een getypt verhaal van wel 30 velletjes A5 over een meisje in een ziekenhuis. Met de groep schreef ik elk jaar een vervolgverhaal met elke leerling als schrijver van een deel. Stine was blijkbaar zo gegrepen door het schrijven, dat een kleine auteur in haar geboren werd.
David Brooks (Volkskrant, 30 juli jl.) verwoordt dankbaarheid als ‘een soort lachen van het hart na een onverwachte vriendelijke daad’. Een ander kenmerk van dankbaarheid dat je er niet zelf verantwoordelijk voor bent. Je kunt dankbaarheid zien als een levenshouding of een deugd die je kunt ontwikkelen. Besteed vooral aandacht aan de positieve dingen die je meemaakt. Lees de column ‘Een zomercursus dankbaarheid’ van Ben Tiggelaar (NRC, 4 augustus jl. of op zijn website).

Eenieder kent wel collega’s die van nature dankbaarheid uitstralen. Mensen die misschien wel hoge ambities hebben, maar niet te veel verwachtingen koesteren. Niets is vanzelfsprekend, zij zijn blij met elke inzet en prestatie en relateren die niet per definitie aan een (prestatie)norm. Uitgangspunt van denken en handelen is de opvatting en het geloof dat elke leerling gemotiveerd is.
Ik kom ze tegen leraren die (blijven) geloven in de mogelijkheden en (kern)kwaliteiten van de leerling/student. De inspanningen en intenties zijn belangrijker dan (de eigen) talenten en resultaten. Leraren met een dankbare aard herken je aan hun inspanningen die groots zijn, ze genieten als de leerling zich competent voelt. Deze leraar houdt rekening met de gevoelens van de leerling, gebruikt niet-dwingende taal en probeert – in gesprek met leerlingen en collega’s - de leeromgeving uitdagend in te richten. Een levenshouding waarin ruimte is voor je laten verrassen.

Stelt u zich eens voor dat in 2015-2016 in scholen een focus op dankbaarheid ontwikkeld wordt of de ruimte krijgt!

***MEDEDELING; De datum van de diploma-uitreiking is dit jaar verzet naar 1
september***

Illustratie: Bartjan Bakker